SENİRKENT
Ana
Sayfa |
DOĞAL YAPI: Senirkent, Egirdir Gölü'nün Hoyran Gölü adi verilen Kuzey kisminin batisinda bir vadide yer alir. En genis yeri 10 kilometreyi geçmeyen, 30 kilometre uzunlugunda ve batiya dogru gittikçe daralan vadinin güneyindeki Kapi Dagi'nin (Kocadag) kuzey yamacinda kurulmustur. Güneydogusunda Egirdir, güneyinde Atabey, batisinda Uluborlu, kuzeybatisinda Afyon'a bagli Dinar ilçesi, kuzeyinde Suhut ve kuzeydogusunda da Yalvaç ilçeleri ile komsudur. Senirkent'in yüzölçümü 600 kilometrekare ve deniz seviyesinden yüksekligi 1010 metredir. Uluborlu'da baslayan Pupa Çayi Senirkent ovasinin ortasindan geçerek Hoyran Gölü'ne dökülür. Ilçenin güneyinde 2446 metre yüksekliginde Kapi Dagi, güneydogusunda ise, 2734 metre yüksekliginde Gelincik (Barla) Dagi bulunmaktadir. Cografi konumu itibariyle Akdeniz ve Iç Anadolu bölgesi arasinda yer alan Senirkent ve çevresinde karasal iklim tipinin belirgin özellikleri göze çarpar. Yazlar, sicak ve kurak geçerken, kislar sert ve yagisli geçer. TARIH: Senirkent'in bulundugu bölgenin, tarihin çok eski devirlerinden beri yerlesim merkezi oldugu, buluntulardan ve yapilan arastirmalardan anlasilmaktadir. 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu'nun içlerine kadar sokulan Selçuklu Türkleri, bu bölgeyi ele geçirerek, Ulugbey ve Yassiören köylerini kurmuslardir. Konya Selçuklularinin parçalanmasindan sonra kurulan Osmanli Devletinin sinirlari içerisine giren bu bölgede Senirkent'i, 1370 tarihinde Oguz soyunun Kayihan boyundan bir kisim Türk kurmustur. Seyh Ahmet Sultan, Elperek ve Turgut Babalarin emrinde gelenler, "Senir" gördükleri topraklar üzerine yerlesmislerdir. Senir, dag etegindeki meyilli düzlük anlamina gelmektedir. Kurduklari bu yerlesim birimine, egimli arazi üzerine kurulmus sehir veya sinir boyundaki sehir anlamina gelen Senirkent adini vermislerdir. Senirkent'i kuran, Turgut ve Elperek babalarin soyu halen devam etmektedir. 1370 tarihinde kurulmus olan Senirkent 1880'de Uluborlu'ya bagli nahiye statüsüne getirilmis ve Belediye teskilati kurulmustur. 16 Haziran 1952'de çikarilan bir kanunla da ilçe olmustur. KÜLTÜR VARLIKLARI TYMANDOS Yassiören kasabasinda bulunan bir antik kenttir. Kalintilari günümüze ulasmayan bu antik kente ait bazi mimari bloklara Senirkent ilçe merkezinde bir ilkokul bahçesinde ve Yassiören Kasabasinda rastlanmistir. YASSIÖREN HÖYÜK Yassiören Kasabasinin bir kilometre kuzeyinde baglarin içindedir. 50x50 metre boyutlarinda 7 metre yüksekliktedir. Eski Tunç Çagi yerlesmesi vardir. GÜREME HÖYÜK Ortayazi Köyünün 2 kilometre kuzeyindedir. Genis ve yayvan bir alani kaplar. 200x100 metre ölçülerinde ve 4 metre kadar yüksekliktedir. Eski Tunç Çagi keramikleri vardir. GARIP HÖYÜK Garip Köyünün 2 kilometre kuzeyindedir. 150x200 metre boyutlarinda ve 5 metre yüksekliktedir. Eski Tunç Çagi yerlesimidir. TOHUM KESEN HÖYÜGÜ Büyükkabaca Kasabasi sinirlari içerisinde ovada yer alir. 50x50 metre boyutlarinda bir metre kadar yüksekliktedir. ARALIK HÖYÜK Büyükkabaca Kasabasi sinirlari içerisinde ovada Ulagi Tepe yanindadir. 100x100 metre boyutlarinda ve 12 metre yüksekligindedir. Eski Tunç Çagi yerlesimi vardir. GENÇALI HÖYÜK Gençali Köyünün 2 kilometre kuzeyinde Hoyran Gölü kenarindadir. 100x100 metre boyutlarinda 7 metre yüksekliktedir. Eski Tunç Çagi yerlesimi olan höyük üzerinde balikçi barinaklari vardir. VELIBABA TÜRBESI Veli Baba Türbesi, 17. yüzyil Osmanli mimarisinin güzel örneklerinden biridir. 1610 yilinda yaptirilan türbe, yüzyillarin yipratmasi nedeniyle 1895 ve 1954 yillarinda orijinal sekli bozulmadan iki defa tamirat görmüstür. Türbenin bulundugu Ulugbey Kasabasi sakinleri bu ecdat yadigarini korumak için büyük çaba sarf etmektedir. IDARI YAPI VE NÜFUS 1370 yilinda kurulan Senirkent, 1880 yilinda nahiye merkezi olmus ve ayni tarihte belediye teskilati kurulmustur. 16 Haziran 1952 tarihinde çikarilan kanun ile de ilçe olmustur. Senirkent ilçe merkezinin nüfusu 1990 sayimina göre 10.738 kisidir. Ilçe halkinin okumaya egilimli olmasi, tarim alaninin sinirli olmasi ve ticari ve ekonomik yönden gelisme saglanamamasi sebepleriyle, genç nesiller ilçeden ayrilmaktadir. Ilçenin nüfusu yillara göre azalma göstermekte ve yas ortalamasi yükselmektedir. Ilçenin Büyükkabaca, Yassiören ve Ulugbey olmak üzere üç kasabasi, Akkeçili, Basköy, Garip, Gençali ve Ortayazi olmak üzere bes de köyü bulunmaktadir. Senirkent ilçe merkezinin 15 Mahallesi vardir. Mahallelerin isimleri; Istiklal, Turgutlar, Zafer, Orta, Cumhuriyet, 16 Haziran, Tasmescit, Yayla, Büyükçesme, Pazar, Sehler, Hamidiye, Kibriz, Hidir Çelebi, Yenimahalle’dir. MAHALLI IDARELER Senirkent ilçesinde, ilçe merkezinde ve Büyükkabaca, Yassiören, Ulugbey Kasabalarinda belediye teskilati bulunmaktadir. SENIRKENT BELEDIYESI Belediye Teskilati 1880 yilinda kurulmustur. Senirkent belediyesinin gelir kaynaklarinin önemli bölümünü, ilçenin degisik yerlerinde bulunan 146 adet is yerinden saglanan kira gelirleri olusturmaktadir. Bunun yani sira, soguk hava deposu, bordür ve büz atölyesi, çakil ocagi gibi isletmelerden de gelir saglanmaktadir. Ayrica 139 parça arsa, 14 parça da arazi bulunmaktadir. Senirkent Belediyesi'nde itfaiye, vidanjör, kamyon, greyder gibi is makinelerinden yeterli miktarda bulunmaktadir. Senirkent Belediyesi'nin kendine ait 5 katli hizmet binasi mevcuttur. BÜYÜK KABACA BELEDIYESI Belediye teskilati 1953 yilinda kurulmustur. Akaryakit, Soguk Hava Deposu, Firin, Otobüs, kantar gibi gelir kaynaklarina sahiptir. Is araçlari, itfaiye araçlari, meyva bahçeleri ve lojman gibi malvarliklari mevcuttur. YASSIÖREN BELEDIYESI Belediye teskilati 1967 yilinda kurulmustur. Belediyenin kum ve çakil ocagi ve kira gelirleri ve is makineleri mevcuttur. ULUGBEY BELEDIYESI Belediye Teskilati 1958 yilinda kurulmustur. Belediyenin içme suyu, otobüs ve is makineleri gelirleri vardir. Firin, Degirmen, Park, Lokanta, Dinlenme Tesisi,l çesitli gayri menkullerin yani sira, otobüs, kamyon ve yeterli is makinesi mevcuttur. EGITIM KÜLTÜR Egitim ve Kültür alaninda Senirkent'in ve Senirkent'lilerin özel bir yeri vardir. Tahsil yapmak ve yaptirma arzusu çok eskilerden bu yana Senirkent insaninin önemli bir özelligi olarak hep ön plana çikmistir. Türkiye Cumhuriyetinin kurulusunun ilk yillarinda yurdumuzun büyük bir bölümünde okul ve egitim problemi yasanmakta iken Senirkent'liler çocuklarina egitim ve ögretim imkani saglamak için Afyon ilinde bir ögrenci yurdu açmis bulunuyorlardi. Egitime verilen bu önemin sonucu, degerli Senirkent evlatlari, yurdun dört bir tarafinda milletimize hizmet vermislerdir. Senirkent ilçesinde ilkögretim kurumu olarak; 3'ü ilçe merkezinde olmak üzere 11 ilkokul, Büyükkabaca Kasabasinda 1 ilkögretim okulu, Yassiören Kasabasi ve Gençali köyünde olmak üzere 2 Bagimsiz Ortaokul bulunmakta ve 1660 ögrenci egitim ve ögretim görmektedir. Ilçe merkezinde, 1950 yilinda açilmis Senirkent Lisesi basta olmak üzere, Imam Hatip Lisesi, Kiz Meslek Lisesi, Endüstri Meslek Lisesi ve Teknik Lise, Ticaret Meslek Lisesi egitim ve ögretim hizmeti vermektedir. Büyükkabaca Kasabasinda da çok Programli Lise 1990 yilinda açilmistir. Ortaögretim kurumlarinda, toplam 1130 ögrenci ögrenim görmektedir. Ilçedeki okullarin tümünde, 2792 ögrenci egitim ve ögretim görürken, 198 ögretmen, 16 memur ve 53 hizmetli görev yapmaktadir. Ilçede bulunan Halk egitimi merkezi, halkin istekleri dogrultusunda mahalle ve köylerde kurs açmaktadir. Bilgisayar kullanimi, kuaförlük, kalorifer atesçiligi gibi istihdama yönelik kurslar açilmasina gayret gösterilmektedir. SAGLIK HIZMETLERI Ilçede Devlet Hastahanesi 1954 yilinda 150 yatak kapasitesiyle hizmete açilmistir. 1992 yilinda Devlet Hastanesinin bir bölümüne Saglik Meslek Lisesi açilmis ve hastahanenin yatak kapasitesi 50'ye düsürülmüstür. Saglik Meslek Lisesi bölümünde ögrenci ile bölgeye hizmet vermektedir. Hastahane bünyesinde 2 adet Röntgen cihazi, 2 adet EKG cihazi, Ultrason ve kalp ünitesi gibi modern araç ve gereçler mevcuttur. Ayrica bir ilçe merkezinde, digerleri Büyükkabaca, Yassiören ve Ulugbey Kasabalarinda olmak üzere 4 adet Saglik Ocagi hizmet vermektedir. Gençali ve Garip köylerinde de saglik evleri vardir. ULASIM Il merkezine 76 kilometre uzakliktadir. Isparta'dan Senirkent'e iki güzergahtan ulasilmaktadir. Bunlardan birincisi, Istanbul yolu ile Keçiborlu, Uluborlu üzerinden, digeri ise Konya yolundan Barla üzerinden ulasan yoldur. Her iki yol da asfalttir. Ilçeye bagli kasaba ve köylerle ulasim son derece kolay olup, bütün köy yollari asfalttir. EKONOMIK DURUM Halkin geçimi tarima dayanir. Bagcilik, elmacilik, gülcülük, pancar ve hububat tarimi yapilir. Tarim arazisinin az olusu ve ilçede sanayi ve madencilik gibi sektörlerin bulunmamasi, 1930'lu yillarda baslayan çaba ile egitime yönelmistir. Bagcilik, Senirkent'te yillar boyu ugrasilan geleneksel hale gelen tarim koludur. 20700 dekar alan üzüm bagi olarak degerlendirilmistir. Senirkent, bölgenin en kaliteli üzümünü yetistiren baglarina sahiptir. Yetistirilen üzümler; taze sofralik, kuru üzüm, sirke, pekmez, sarap, reçel, jöle ve marmelat yapilarak degerlendirilir. Asma yapraklarindan ise, yemeklik sarma yapilir. Senirkent baglarinda yetisen üzümlere çesitleri; dimrit, tilki kuyrugu, kadin parmagi, devegözü, büzgülü,gemri, yuvarlak çekirdekli adlari verilir. Bagcilik, Yassiören ve Ulugbey Kasabalarinda daha yogundur. Her yil TEKEL tarafindan kuru üzüm alimi yapilmakta olup, yillik rekolte 700 ton civarindadir. Halkin önemli gelir sagladigi ürünlerden biri de bademdir. Badem, kabuklu veya kirilarak iç badem seklinde satilmaktadir. Sekerpancari üretimi de yapilmakta olup, son yillarda yillik 80 bin ton civarinda rekolteye ulasmistir. Sekerpancari alimlari Büyükkabaca Kasabasinda yapilmaktadir. Hoyran Gölünden alinan su DSI kanallari ile ilçenin arazisini sulanabilir hale getirmistir. Böylece; elma, kiraz, visne, kayisi, üzüm, kavak yetistiriciliginde büyük gelisme olmustur. Hayvancilik ise, küçük bas (koyun, keçi), etlik dana ve süt inegi besiciligi seklinde yapilmaktadir. TURIZM Ilçenin turizm açisindan yeterli ilgiyi gördügünü söylemek pek mümkün degildir. Aslinda degerlendirilme imkani olan turistik potansiyeli mevcuttur. Gelincik Dagi'nda bulunan Sedir Ormanlari ve Kirazli Yaylasi Dag Turizmi yönünden degerlendirilebilecek niteliktedir. Egirdir Gölü'nün kuzey bölümünü olusturan Hoyran Gölü'nün bir bölümü ilçe sinirlari içerisinde yer almakta olup, dogal güzelliklere sahiptir. Yassiören Kasabasi sinirlari içerisinde bulunan Degirmenderesi ve Ayazma piknik alanlari, yemyesil çevresi ve tertemiz memba sulari ile piknik yapanlarin en gözde ugrak yerlerindendir. Ilçenin hemen üzerinde yer alan Kuyucak ve Santral mesirelikleri de ilgi gören dinlenme alanlaridir. Ulugbey Kasabasinin kuzeyinde yer alan Koru Daglari üzerindeki Koru yaylasi, Peynirini Magarasi, Yayla turizmini sevenlere tavsiye edilecek güzelliklere sahiptir. SENIRKENT SEL FELAKETI Senirkent ilçesinde 13.07.1995 tarihinde saat 20.10'da Kapidag'a yagan yogun yagmurun, önüne kattigi teressübatin ilçe merkezine akmasi sonucu, büyük bir sel felaketi meydana gelmistir. Olayda 74 vatandas hayatini kaybetmis, 209 ev oturulamaz hale gelmistir. Ancak devletin ve vatandaslarin etkin müdahalesi sonucu, ilçede hayat kisa sürede normale dönmüstür. Yaptirilmakta olan afet konutlarinin temeli, 22.09.1995 tarihinde Cumhurbaskanimiz Sayin Süleyman Demirel tarafindan atilmis olup, tamamlanan bütün konutlar Cumhurbaskanimiz Sayin Süleyman Demirel'in ve dönemin Basbakani Sayin Mesut Yilmaz'in 27.04.1996 tarihinde katildiklari bir tapu dagitim töreniyle hak sahiplerine teslim edilmistir. |