Isparta'da Hava Sicakligi

Aksu
Atabey
Egirdir
Gelendost
Gönen
Merkez
Sarkikaraagaç
Senirkent
Sütçüler
Uluborlu
Yalvaç
Yenisarbademli

Cografya
Tarihçe
Tarim


son
güncelleme
06.06.2000

Keçiborlu ilçesi, dogusunda Isparta Merkez ilçe, batisinda Afyon ilinin Dinar, Dazkiri, Basmakçi ilçeleri, kuzeyinde Uluborlu ilçesi, güneyinde Burdur ili ve Burdur Gölü ile komsudur. Yüzölçümü 565 kilometrekaredir. Ilçedeki daglar Bati Toros Daglarinin kuzey uzantilaridir. En yüksek zirvesi 1890 metre ile Akdag'dir. Göktepe, Gözlektepe, Kemek Tepe ilçeyi çevreler. Güney ve dogu tarafindan bulunan Kiliç, Senir, Gümüsgün düzlükleri ilçenin önemli ovalaridir. Keçiborlu ilçesi dogal bitki örtüsü yönünden zengin degildir. Kis yagislari ile olusan ve yazin kuruyan küçük derelerden baska akarsuyu yoktur. Burdur Gölü'nün 22 kilometrelik kiyi seridi Keçiborlu ilçesi sinirlari içerisinde kalmaktadir. Kara iklimine sahip olup, yazlari sicak ve kurak, kislari soguk ve yagisli geçmektedir. Yagislar kis ve bahar aylarinda yogun olup, yillik yagis ortalamasi metrekareye 615 milimetredir.

TARIH:

Keçiborlu ilçesinin tarihi gelisimi Isparta ilçe merkeziyle benzerlik göstermektedir. Baris sehir devletine bagli olarak görülmektedir. Keçiborlu, tarih boyunca Eudoxiopolis, Keçik-Borlu, Kiçi-Borlu isimleriyle anilmistir. Keçiborlu'nun 1478-1501 tahrir kayitlarinda nahiye, 1522 ve 1568 tarihlerinde kaza, Katip Çelebi'nin "Cihannüma" sinda ise kaza olarak yer aldigi görülmektedir. Hitit, Iyon, Lidya, Pers, Hellen, Roma, Bizans medeniyetlerini yasadiktan sonra çevresi ile birlikte 1204 yilinda Sultan Kiliçarslan tarafindan Anadolu Selçuklu devletinin egemenligine girmistir. Daha sonra Hamitogullari Beyliginde Uluborlu ve Gönen'e bagli bir kasaba olarak varligini sürdürmüstür. Merkezi ilk önce Uluborlu olan beyligin bünyesinde olan Keçiborlu nahiyesi Hamitoglu Ilyas Bey zamaninda Gönen'e baglanmistir. Bu durum Gönen Kadisi Isa bin Hamza tarafindan 1472 tarihinde Keçiborlu'da bulunan Seyh Sikem zaviyesine Agros Müderrisinin onayiyla verilmis Vakfiye senedinden anlasilmaktadir. Osmanli Devleti zamaninda tutulan kayitlara göre bölgede bazi köylerin bosaldigi görülmektedir. 17 parça yerlesim yeri görülürken bunlardan Kiliç ve Senir civarinda Burunköy, Fari, Yagibasan ve Danisment isimlerine daha sonraki kayitlarda rastlanmamistir. Yok olan Danisment ve Yagibasan köylerinin bu civarda 1472-1567 tarihleri arasinda hüküm süren Gazi Muhammed bin Danisment ve oglu Yagibasan Nizamettin zamaninda kuruldugu isimlerini kurucularindan aldiklari sanilmaktadir. Yagibasan ismindeki "Yagi" düsman anlamina gelmektedir. Yagibasan Köyü harabelerinde önemli mermer taslar ve sütunlar görülmesi Aydogmus ve Eber'de de Selçuklu ve Osmanli devirlerine ait tarihi eserler ve kayitlarin bulunmasi önemli birer yerlesim merkezi olduklarini göstermektedir. Aydogmus isminin bir Türk Komutanina izafeten veya Ramazan ve Bayramlarda ayin en iyi gözlendigi yer anlamina verildigi sanilmaktadir. Kiliç Kasabasi harap olan Yagibasan köyünün yakinindadir. Bölgenin fatihi Selçuklu Sultani I-II. Kiliçarslan'in adini tasir. Keçiborlu adinin, bölgenin küçük tepeciklerinden olusmasina izafeten kiçi (küçük) Bor (tas) kelimelerinden olustugu sanilmaktadir.

KÜLTÜR VARLIKLARI

FARI (BARIS)

Kiliç kasabasinin kuzeyinde bulunan sehir bugün toprak altindadir. Bazi arastirmacilar Baris'in burada oldugunu ileri sürmektedirler. Toprak üzerinde herhangi bir kalinti yoktur. Sehrin mimarisine ait oldugu sanilan bazi tas bloklar kasabanin çesitli yerlerinde bulunmaktadir.

KILIÇ HÖYÜK

Kiliç Kasabasinin 2 kilometre dogusundadir. 150x200 metre boyutlarinda, 7 metre yüksekliktedir. Tunç Çagi keramikleri vardir.

KEÇIBORLU HÖYÜK

Keçiborlu-Isparta karayolunun dörtyol mevkiinde kavsagin 1 kilometre kuzeydogusundadir. 5 metre yükseklikte olup, Eski Tunç çagi yerlesimi vardir. Ayrica, ilçenin Güneykent Kasabasinda Kalburcu mevkiinde bir kale kalintisi vardir. Kinik mevkiinde de bazi bina temel kalintilari vardir. Kalburcu mevkiinde 17.yüzyilda 16 hanelik bir köy oldugu da bilinmektedir.

IDARI YAPI VE NÜFUS

Keçiborlu'da 1907 yilinda belediye teskilati kurulmustur. 1948 yilinda da ilçe statüsüne geçmistir. Ilçeye bagli belde olarak 4 kasaba ve 12 köy bulunmaktadir. Ilçeye bagli kasabalar; Aydogmus, Güneykent, Kiliç ve Senir; Köyler Ardiçli, Çukurören, Gülköy, Gümüsgün, Kavak, Kaplanli, Yesilyurt, Kozluca, Kuyucak, Özbahçe, Saracik ve Yenitepe köyüdür. Keçiborlu'nun 1568 tarihinde Cami, Yeni Çesme, Yukari Karbansaray, Akoglu, Ermenekli ve Yenice olmak üzere yedi mahalleye dagildigi görülmektedir. Ilçe merkezinde 8 mahalle bulunmaktadir. Bunlar; Asagi, Cumhuriyet, Hasanbey, Kaya, Orta, Tuzla, Yenice ve Yukari mahalledir.

MAHALLI IDARELER

Keçiborlu ilçesinde biri ilçe merkezi dördü kasaba, olmak üzere 5 belediye teskilati vardir.

KEÇIBORLU BELEDIYESI

Keçiborlu Belediye Teskilati 1907 yilinda kurulmustur. Keçiborlu Belediyesinin yasal gelirler disinda soguk hava deposu, mezbahane ve ekmek firini ile sagladigi gelirleri vardir. Ilçe belediyesine ait 2 adet toplam 800 tonluk soguk hava deposu vardir. Modern Ekmek Firini ise 1995 yilinin ilk aylarinda üretime baslamistir. Ayrica Belediyeye ait gayrimenkullar ve yeterli kapasitede araç parki vardir.

AYDOGMUS BELEDIYESI

Aydogmus 1974 yilinda belediyelik oldu. Belediyenin yasal gelirleri disinda bir de Akaryakit istasyonu vardir.

KILIÇ BELEDIYESI

Kiliç Belediyesi 1954 yilinda kurulmustur. Kiliç Belediyesi'nin yasal gelirleri disinda çesitli isletmeleri vardir. Belediyeye ait gayri menkullerin kira, Kum ocagi isletme, Soguk Hava Deposu, Fidanlik, Otobüs isletmesi gelirleri vardir.

SENIR BELEDIYESI

Senir belediyesi 1974 yilinda kurulmustur. Yasal gelirleri disinda
Soguk Hava Deposu ve Otobüs Isletmesi gelirleri vardir.

GÜNEYKENT BELEDIYESI

Güneykent 1954 yilinda belediyelik olmustur. Yasal gelirleri disinda Otobüs ve kamyon isletmesi geliri vardir.

EGITIM KÜLTÜR

Ilçede egitim-ögretim günümüz anlayisiyla 1920'de açilan Keçiborlu ilkokuluyla baslamistir. 1952 yilinda ortaokul, 1969 yilinda lise açilmistir. Keçiborlu ilçesinde, 17 ilkokul, 6 ilkögretim okulu ve 1 ortaokulda ilkögretim egitim ve ögretimi yapilmaktadir. Ilkokullarin 2'si ilçe merkezinde 15'i köy ve kasabalardadir. Ilkögretim okullarinin 3'ü ilçe merkezinde diger üçü ise Aydogmus, Güneykent, Senir kasabalarindadir. Tek bagimsiz ortaokul Kiliç Kasabasinda bulunmaktadir. Keçiborlu ilçesinde 2130 ilkögretim ögrencisi bulunmakta, 24 okulda; 163 ögretmen, 5 memur, 23 hizmetli görev yapmaktadir. Keçiborlu ilçe merkezinde 4 lise vardir. Bunlar; Genel Lise, Anadolu Lisesi, Imam Hatip Lisesi, Anadolu Imam Hatip Lisesidir. Bagli yerlesim birimlerinden sadece Senir Kasabasinda Lise vardir. Keçiborlu ilçesinde 1036 ögrenci lise ögrenimi görmektedir. 5 okulda, 76 ögretmen, 6 memur, 15 hizmetli görev yapmaktadir. Ilçede Pratik Kiz Sanat Okulu ile Halk Egitim Merkezi de bulunmaktadir. Ilçeye açilmasi planlanan Çok Programli Lise ve Kiz Meslek Lisesi insaatlari devam etmektedir.

SAGLIK HIZMETLERI:

Ilçede Saglik Grup Baskanligina bagli, Merkez Saglik Ocagi, Saglik Merkezi Tabipligi, Ana Çocuk Sagligi Aile Planlamasi Tabipligi, Dis Sagligi Tabipligi saglik hizmeti vermektedir. Ilçeye bagli Aydogmus, Kiliç, Senir ve Güneykent Kasabalarinda Saglik Ocagi ve Ambulans bulunmaktadir. Ayrica Gümüsgün ve Gölbasi köylerinde Saglik Evi vardir. Ilçe merkezinde bir adet SSK Saglik Istasyonu bulunmakta olup, SSK isçi ve emeklilerine hizmet vermektedir. E-24 Karayolu üzerinde bulunan ilçede çok sayida trafik kazasi olmaktadir. Bu sebeple Trafik Hastahanesi kurulmasi için girisimler devam etmektedir.,

ULASIM:

Keçiborlu, tüm yollarin kavsak noktasinda bulunmaktadir. Ankara-Istanbul-Izmir Demiryolu ilçeden geçmektedir. Ankara ve Istanbul yollarinin birlestigi noktada olmasi ulasim kolayligi saglamaktadir. Keçiborlu'nun Isparta ili merkezine uzakligi 40 kilometredir.

EKONOMIK DURUM:

Keçiborlu ekonomisi sanayi basta olmak üzere tarim, hayvancilik, el sanat ve ticaretten olusmaktadir. Kükürt Madeni Keçiborlu'nun yillarca ekonomik kaderini çizen bir etkendir. Tarim da gülcülük, el sanatlarinda halicilik Keçiborlu denince ilk akla gelen gelir kaynaklaridir. Geçtigimiz yillarda madencilik alaninda ülkedeki tek tesis olan Etibank Keçiborlu Kükürt Fabrikasi en büyük isçi istihdamini yapmakta idi. Ancak bir KIT kurulusu olan bu tesis maden rezervinin azalmasi ve maliyetlerin dünya fiyatlarinin bir kaç misli üzerine çikmasiyla 1994 yilinda Hükümetimizce kapatma karari alinmis ve tasfiyesine 1994 yili ikinci yarisindan sonra baslanmistir. 1993'te 612 kisi istihdam eden müessesede 31.12.1994 tarihi itibari ile 56 isçi ve 34 sözlesmeli memur olmak üzere toplam doksan kisi kalmistir. Müessesenin adi 01.01.1995 tarihinden itibaren Keçiborlu Maden Müdürlügü olarak degistirilmistir Ilçe nüfusunun %60'i geçimini tarim ve hayvanciliktan temin etmektedir. Tarimla ugrasan aile sayisi 250'dir. Ilçenin ekilebilir tarim alani 174.500 dekar olup, bunun 21.000 dekari sulanabilir durumdadir. 153.500 dekar alanda ise kuru tarim yapilmaktadir. Sulu tarim alanlarinda basta meyve üretimi 9470 dekar olup, toplam üretim miktari 9976 ton ve parasal deger itibari ile 43 milyar TL'dir. (Basta elmacilik, kiraz, kayisi, visne, ayva, erik) Sebzecilik ise tarla sebzeciligi olarak (Domates, biber, patlican, sogan, kabak, fasulye, bamya, salatalik, ispanak ve marul) üretilmekte olup, 3970 dekardan toplam 8305 ton ürün elde edilmektedir. Parasal degeri ise 81 milyar TL'dir. Bag ve gül çiçegi sahasi 21.000 dekar olup, 7718 ton üretim ve parasal degeri 73 milyar TL'dir. Tarim ürünlerinden 1994 yili içinde elde edilen toplam gelir 255 milyar TL'dir. Keçiborlu merkezinde insa edilen göletten saglanan su ile çiftçinin refah düzeyi artmaktadir. Ilçe çiftçilerinin zirai makinelesme orani % 30'dur. Hayvancilik ilçe halkinin önemli gelir kaynaklarindan biridir. Su anda 7382 bas sigir 8600 adet koyun, 37.170 kil keçisi ve kanatli olarak 250000 civarinda hayvan bulunmaktadir. Yillar itibari kanatli, küçükbas ve besi sigirciliginda azalma olurken süt sigirciliginda artis olmustur. Özellikle süt ve besi sigirciliginda kültür irki hayvanlar mevcuttur.

TURIZM:

Keçiborlu ilçesi ile ilgili tarih öncesi ve tarih çaglarina ait bilgiler incelemeler günümüzde tam olarak açikliga kavusmus degildir. Buna ragmen Keçiborlu Pisidia yöresinin yerlesme tarihi öncesinde mezolitik çagda Gümüsgün yakinlarinda Penefe M. Liusi'in, Sevket Aziz Kansu'nun yaptigi kazilarda ele geçen buluntular o çaglarda bu bölgede yasandigini dogrulamaktadir. Keçiborlu adina söylentiden ileri yazili belgelere dayanan saglikli bir bilgi bulunmamaktadir. Günümüzdeki Keçiborlu ilçesinde korunmakta olan Keçiborlu Höyügü, Kiliç Höyügü, Kiliç Fari Harabeleri, Fadilli harabeleri, Güneykent Sehir kalintilari, Sinanbey Camii, Senir Haci Osman Camii, Gümüsgün Sinan Dede Türbesi eski çagdan kalan eserler ve yerler olarak görülmektedir. Keçiborlu'da yerlesim bölgesi olarak Antalya'yi Ankara-Istanbul-Izmir, gibi büyük sehirlere baglayan karayolu üzerinde istifade etmesi için uygun bir ortam mevcuttur. Bu gün turizmi canli tutan etkenlerin basinda gelen tarihi yapilarin az olmasina ragmen kazi ve inceleme çalismalari yapildigi takdirde fevkalade zengin bir tarihi eserler zincirine sahip oldugu görülecektir. Tabii güzellikleri, piknik ve mesire yerleri, göletler ve Burdur Gölü çevresi iç turizmi canlandirmistir. Ilçenin mesire ve yayla turizmi yerleri: Sögüt Dagi yaylasi, Koru Yaylasi, Fadilli Yaylasi, Tasoluk Yaylasi, Güneykent, Uzundere piknik yeri ve göleti, Keçiborlu göleti, Boyrali Sini yaylasi, Aydogmus Akdag yaylasi, Senir, Tepecik ve Ardiçli köyleri Burdur gölü kenari plaj sahasi ile Güvercinlik Magarasidir.